Z powodu działań szalonego Trumpa nie ma danych PIOMAS

 Na stronie Polar Science Center został niedawno przedstawiony komunikat o następującej treści: 

NCEP/NCAR R1 był wykorzystywany jako dane wymuszające atmosferyczne w reanalizie PIOMAS.

Nie byliśmy świadomi tej zmiany w funkcjonowaniu usługi, która — jak się wydaje — została formalnie ogłoszona 13 lutego 2026 r.

Oznacza to, że będziemy musieli znaleźć alternatywy i przygotować ich zamiennik. Aktualizacja strumieni danych, ponowna kalibracja modelu oraz wygenerowanie zaktualizowanych szeregów czasowych będą wymagały znacznego wysiłku i czasu.

Na razie nie mamy pewności, czy będzie to możliwe przy dostępnych środkach finansowych, a jeśli tak — kiedy będziemy mogli wznowić produkcję nowej serii danych PIOMAS.

Choć zastąpienie produktu NCAR/NCEP R1 jako źródła danych wymuszających ma ostatecznie sens, liczyliśmy na dłuższy okres przejściowy, który ułatwiłby tę zmianę.

Przepraszamy za konsekwencje dla naszych licznych użytkowników. PIOMAS działa nieprzerwanie od marca 2010 r. i rzadko zdarzało się, aby aktualizacje były opóźnione o więcej niż kilka tygodni (z wyjątkiem okresów zawieszenia pracy rządu).

Tym razem przerwa będzie dłuższa.
Prosimy sprawdzać tę stronę w celu uzyskania aktualizacji! 

 

 Jest to efekt polityki Trumpa, który ignorując problem globalnego ocieplenia, postanowił ściąć budżet NOAA. W wyniku tego nie ma danych reanalizy meteo m.in właśnie dla Arktyki. Dane są wymagane, by wyliczyć, w jakim tempie przyrasta lód kurczy się lód morski. 

 Tymczasem w Arktyce doszło do pierwszego poważnego uderzenia ciepła od strony Oceanu Spokojnego. 

Dzisiejsze i prognozowane na jutro warunki pogodowe w Arktyce i obszarach leżących wokół niej. Tropical Tidbits

 Dodatni dipol arktyczny (wyż w sektorze amerykańskim i niż w euroazjatyckim) spowodował silną adwekcję ciepła znad Oceanu Spokojnego. 

Prognozowane na okres 9-11 kwietnia odchylenia temperatur od średniej 1979-2000 w Arktyce. Climate Reanalyzer

 Temperatury są co najmniej 10 st. C wyższe od średniej. Na Morzu Czukockim punktowo pojawiła się już odwilż, co o tej porze roku zwykle się jeszcze nie zdarza. To sytuacja chwilowa, ale nie ostatnia w tym sezonie topnienia. Szereg takich zdarzeń może przyspieszyć topnienie lodu, zwłaszcza że pokrywa lodowa jest cienka. Ostatnie dane PIOMAS - druga najmniejsza w historii pomiarów objętość lodu - 334 km³ różnicy względem rekordzisty z 2017 roku. 

Raport za II połowę marca - spokojny start sezonu topnienia z fatalnym stanem czapy polarnej

 Początek sezonu topnienia 2026 przebiega normalnie, poza faktem, że start topnienia zaczął się z dość niskiego poziomu. Jak podaje NSIDC i NASA maksimum marcowe wyniosło 14,29 mln km² - to najmniejsze maksimum w historii blisko 50-letnich pomiarów satelitarnych. Ostatnie lata pokazują jednak, że wartość maksimum nie przekłada się na wrześniowe minimum, a początek sezonu topnienia wydaje się być normalny. Początkowo lód wycofywał się szybko, ale pod koniec marca zaczął ponownie narastać. To typowe dla tej pory roku, kiedy w Arktyce jest nadal zimno, a każda zmiana we wzorcach pogodowych prowadzi do reakcji. Lód może więc bardzo szybko wrócić i pokryć zimne, wychłodzone po zimie polarne wody, np. Morza Barentsa.

 

Zobacz mapę koncentracji arktycznego lodu morskiego w tak zwanych fałszywych barwach.       

 

Zasięg i koncentracja arktycznego lodu morskiego. University of Bremen/AMSR2 

 Należy wiedzieć, że o wielkości marcowego zasięgu lodu morskiego decydują akweny zewnętrzne – często obszary leżące poza Arktyką, jak Morze Ochockie. Z drugiej jednak strony to, że maksimum jest rekordowo niskie, świadczy o stanie klimatu. W chłodniejszym klimacie takie wartości jak 14,29 mln km² by nie padły.

 

Zmiany zasięgu i koncentracji arktycznego lodu morskiego w pierwszej połowie lutego 2026 roku.

 Patrząc na animację, widzimy zmiany, które są typowe dla drugiej połowy marca. Np. na Morzu Barentsa lód wycofuje się, po czym wraca ponownie w odpowiedzi na zmianę warunków atmosferycznych – silny wiatr wypycha krę lodową, a wolne przestrzenie, ze względu na temperatury wody, szybko zamarzają.

 

Tempo zwiększania/zmniejszania się zasięgu lodu morskiego w 2026 roku na tle średniej z ostatnich 10 lat.

 Pokazuje to też wykres – najpierw występują spore spadki, znacznie przekraczające średnią, a następnie drastyczne spowolnienie spadków i w końcu przyrosty lodu. Finalnie tempo topnienia w drugiej połowie marca oscylowało w granicach średniej.

 

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku. JAXA

 Na koniec marca zasięg lodu według danych JAXA wyniósł 13,4 mln km², co stanowi trzecią najmniejszą w historii pomiarów wartość. Tu jednak różnice są bardzo małe. W rekordowym wtedy 2025 roku pokrywa lodowa Oceanu Arktycznego była jedynie o 54 tys. km² mniejsza. Wpływ na takie rozmiary lodu w tym roku ma Morze Ochockie, co pokazuje mapa.

 

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA

 Powierzchnia lodu zareagowała tak samo jak zasięg, co świadczy o większym wpływie temperatur niż samego wiatru. Woda jest wychłodzona, a powietrze nad biegunem północnym wciąż zimne – nawet mimo faktu, iż Arktyka jest cieplejsza, to wciąż mróz. Przyrosty mogą się jeszcze zdarzyć, czego przykładem jest rok 2022 (czerwona krzywa na wykresie).

Odchylenia temperatur od średniej 1991-2020 na półkuli północnej w latach 2001-2010, 2011-2020 i 2021-2025 dla marca. NASA/GISS

Animacja pokazująca zmiany anomalii temperaturowych w Arktyce w dniach 14-28 marca 2026 roku. Copernicus Climate Change Service/ERA5

 Odchylenia temperaturowe, co ilustruje powyższa animacja, wzrosły pod koniec marca. Wzrost miał miejsce nad obszarami, które od października/listopada są pokryte lodem. Nie musi to oznaczać topnienia. Po prostu zamiast -30°C jest tam -20°C. Taka zmiana ma inne znaczenie – wolniejszy przyrost lodu. Czapa polarna nadal zwiększa swoją grubość, a szczyt przypada na kwiecień/maj, w zależności od regionu. Między biegunem północnym a Grenlandią nawet na koniec maja. Napływ ciepła znad Oceanu Spokojnego pod koniec marca spowodował, że w sektorze pacyficznym, głównie nad Morzem Wschodniosyberyjskim i Czukockim, temperatury wzrosły do około -12°C. Miejscami były jeszcze wyższe, bo nawet -6°C.

Zmiany średniej temperatury arktycznych wód dla marca w latach 1940-2025 oraz odchylenia temperatur od średniej 1979-2000 dla 30 marca 2026. Climate Reanalyzer 

 

 Jednocześnie morza są wychłodzone, nawet napływ ciepła z południa nie spowoduje, że woda nagrzeje się w kilkadziesiąt godzin. Zmiana kierunku wiatru powoduje, że akwen szybko zamarza – niewiele trzeba, by o tej porze roku temperatura polarnego morza spadła z -1,6°C do -1,8°C, co oznacza zamarzanie słonej wody. Marcowe tempo wzrostu temperatur arktycznych wód jest powolne – około 0,2°C w ciągu ostatnich 20 lat. Przyczyną są sezonowe warunki atmosferyczne i wielkość lodu. Lód dopiero zaczyna się topić, a każda zmiana pogody powoduje zamarzanie, zupełnie inaczej niż w sierpniu/wrześniu, kiedy obserwuje się największy wzrost temperatur.

 

Grubość lodu morskiego w latach 2010-2026 dla 31 marca. Polar Portal/HYCOM

 Powierzchnia lodu łatwo zamarza o tej porze roku, ale słabszy niż zwykle mróz oznacza wolniejszy przyrost grubości, a więc ilości lodu. Stale utrzymujące się wysokie temperatury spowodowały, że w ciągu ostatnich lat definitywnie zniknął lód wieloletni. Doszło do tego w latach 2023–2026. Taka zmiana może przełożyć się na szybkie topnienie latem, jeśli będą temu sprzyjać warunki atmosferyczne. Arktyka stała się wilgotniejsza, więc latem jest pochmurno – istnieje szansa, że letnie topnienie ponownie spowolni.

 

Pokrywa lodowa Oceanu Arktycznego na pograniczu Morza Barentsa i Basenu Arktycznego 31 marca 2026 roku. NASA Worldview

 

 Sprawa przyrostu lodu na Morzu Barentsa jest też taka, że odbywa się to w warunkach atlantyfikacji arktycznej. Wierzchnia warstwa wody tylko na chwilę zamarzała – ponowna zmiana kierunku wiatru w tym przypadku to szybkie wycofanie się tego lodu. Teraz należy zastanowić się, jak zachowa się lód w kwietniu, kiedy warunki dla roztopów się zmienią, gdy temperatura z powodu dnia polarnego zacznie dobijać do zera.

 

Zobacz także:

• Raport za I połowę marca 2026 - fatalny koniec sezonu zamarzania 2025/26, 16 marca 2026 Sezon zamarzania – okres, kiedy sezonowo rozrasta się pokrywa lodowa Oceanu Arktycznego – prawdopodobnie dobiegł już końca. 
• Raport za II połowę lutego 2026 - sezon topnienia chyba się już zaczął, 1 marca 2026 
• Raport za I połowę lutego 2026 - chwilowe odrodzenie w Arktyce, 15 lutego 2026    

Początek sezonu topnienia w Arktyce znów zaczyna się dość ostro

 Od połowy marca zasięg lodu w Arktyce notuje rekordowo niskie wartości, ale jest to spowodowane szybkim zanikiem lodu na Morzu Ochockim. Tyle tylko, że oprócz Morza Ochockiego, ostatnio szybko znika lód na Morzu Barentsa. Niezależnie od tego, jaki obszar Arktyki przyczynia się do rekordowo niskich wartości, powodem tego stanu rzeczy jest globalne ocieplenie. Co więcej, temperatury w Arktyce utrzymują się na bardzo wysokim poziomie i według prognoz sytuacja ta nie zmieni się przez kolejne dni.

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku. JAXA

 26 marca zasięg lodu wyniósł 13,4 mln km² – to 67 tys. km² mniej niż w rekordowym dla tego dnia roku 2025. Na załączonej mapie możemy zobaczyć, gdzie lodu morskiego jest mniej niż w latach 90. XX wieku. To Morze Ochockie, którego wody stykają się z bardzo ciepłymi pacyficznymi obszarami morskimi, oraz Morze Barentsa.

 

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu ze zmianami lat poprzednich na Morzu Ochockim i Barentsa. JAXA

 Choć zjawisko hot blob na Pacyfiku w tej chwili nie występuje, to wody graniczące z Morzem Ochockim są ponadprzeciętnie ciepłe. Miejscami występują tam obszary, gdzie panują „morskie fale upałów”. Między Kurylami a Aleutami rozciąga się pas wód o anomalii 1–1,5 stopnia. Nieco dalej na południe występuje obszar bardzo ciepłych wód – nawet 5 st. C. Nie jest to jeszcze hot blob, ale obszar jest znaczący. Woda ma tam nawet 11 st. C. Wiatry wiejące znad tych wód są więc ciepłe, więc efekt jest oczywisty – zanik lodu na Morzu Ochockim.

 

 W przypadku Morza Barentsa sprawa jest bardzo dobrze znana – atlantyfikacja wód i do tego pogoda. Jeśli zawieje z południa, lód się wycofuje, jeśli z północy – narasta, ale słabo, co widać na wykresie. O ile lód na Morzu Ochockim ma ograniczony wpływ, to inaczej jest w przypadku Morza Barentsa. Akwen leży za kołem polarnym i styka się bezpośrednio z czapą polarną Oceanu Arktycznego. Jeśli lód zniknie, to droga do topnienia lodu w Basenie Arktycznym jest otwarta. Plus oczywiście sztormy, bo brak lodu oznacza ciepłą wodę, a ta, stykając się z chłodnym powietrzem znad lądu czy lodu morskiego, daje sztormy lub co najmniej silniejszy przez dłuższy czas wiatr.

 

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA

 Końcowy rezultat to niemal rekordowo mała powierzchnia lodu w Arktyce, co pokazuje powyższy wykres. I prawdopodobnie ten stan rzeczy się utrzyma.

 

Animacja pokazująca zmiany anomalii temperaturowych w Arktyce w dniach 18-25 marca 2026 roku. Copernicus Climate Change Service/ERA5

 Dane z NOAA nie są archiwizowane, więc korzystamy teraz z Copernicusa. Jak widać, w Arktyce od kilku dni jest bardzo ciepło. Cyrkulacja powietrza plus efekt ocieplającego się klimatu windują temperatury. Brak lodu na Morzu Ochockim plus ciepłe wody północnego Pacyfiku. Lód na Morzu Ochockim ma ograniczony wpływ na pokrywę lodową Oceanu Arktycznego, ale nie znaczy to, że wpływ ten nie istnieje. Brak lodu to ciepła woda, a ciepła woda oznacza, że bliżej jest ciepłym masom powietrza do Oceanu Arktycznego. Na animacji widać, jak ciepło przebija się przez wschodnie krańce Syberii. Układy baryczne zaciągały też ciepło od strony Aleutów. W rezultacie temperatury nad Oceanem Arktycznym wzrosły nawet o kilkanaście stopni. Nad Morzem Wschodniosyberyjskim temperatura wzrosła nawet do -5°C. To bardzo dużo, bo zwykle jest tam -30°C. 

 

 Na animacji widać też adwekcję ciepła znad Atlantyku, co mocno podbiło temperatury regionu. W pobliżu bieguna północnego temperatury wzrosły do około -10°C. 

 

Prognozowane na 27-29 marca oraz 30 marca - 1 kwietnia 2026 roku odchylenia temperatur od średniej 1979-2000 w Arktyce. Climate Reanalyzer

 Według prognoz Ocean Arktyczny nie będzie doświadczał napływu ciepłych mas powietrza z racji formowania się systemów barycznych i silnych meandrów prądu strumieniowego. Ale ciepło będzie. Powodem tego stanu rzeczy będzie wartość ciśnienia. Nie będzie silnych wyżów nad biegunem północnym, które o tej porze roku powodują utratę ciepła, bo Słońce wciąż świeci nisko. Koniec marca i początek kwietnia to odpowiednik 10–12 września. Wyże będą słabe, dominować będą układy niskiego ciśnienia. To oznacza obecność chmur, plus do tego dużą ilość wilgoci – ciepło utajone – para wodna, zamarzając, oddaje ciepło. Tak więc w Arktyce będzie ciepło. 

 

 Co to oznacza? Szybka utrata lodu w najbliższych dniach nie jest przesądzona, ale podwyższone, utrzymujące się temperatury będą hamowały przyrost jego grubości. Grubość lodu nadal rośnie – średnia maksymalna objętość przypada na maj – w dawnych czasach był to nawet początek czerwca. Jeśli lód będzie cienki, to łatwiej będzie się topił, a nikt nie wie, jaka będzie pogoda w maju i w czerwcu.

Podsumowując, sytuacja w Arktyce nie wygląda dobrze.

 

 

 

 

Rekordowy początek sezonu topnienia... na Morzu Ochockim

 Sezon zamarzania prawdopodobnie już się zakończył. Jego koniec, a zarazem początek sezonu topnienia, wyznacza regularny spadek zasięgu lodu morskiego oraz brak prawdopodobieństwa przebicia maksimum, które zwykle przypada w marcu. Początkowo istniało ryzyko, że maksimum wypadnie już 20 lutego, gdyż lód wtedy sukcesywnie się kurczył. Jednak w marcu stało się jasne, że tak się nie stanie. Nawet w dobie globalnego ocieplenia luty jako początek sezonu topnienia pozostaje scenariuszem mało prawdopodobnym. 

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku. JAXA

 Pod koniec lutego Słońce świeci jeszcze zbyt nisko, by sezon topnienia mógł na dobre się rozpocząć. Nawet w okolicach 65–66°N znajduje się ono zaledwie kilka stopni nad horyzontem. Maksimum marcowe według danych JAXA przypadło na 7 marca i wyniosło 13,76 mln km². Jednak nawet ta data może wydawać się niepewna, choć ryzyko przebicia maksimum w trzeciej dekadzie marca jest niewielkie. Nie oznacza to jednak, że jest to niemożliwe. W pierwszej połowie marca w Arktyce jest zbyt zimno, by jednoznacznie określić początek sezonu topnienia. Każda zmiana kierunku wiatru czy cyrkulacji atmosferycznej może oznaczać szybki przyrost lodu.

 

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu ze zmianami lat poprzednich na morzach: Barentsa, Ochockim, Beringa i Baffina. JAXA   

 

 Trzeba zwrócić uwagę na to, gdzie faktycznie kurczy się czapa lodowa Oceanu Arktycznego. Dzieje się to przede wszystkim na akwenach peryferyjnych, położonych najdalej na południe i najbardziej narażonych na wpływ wód Oceanu Spokojnego i Atlantyckiego. Dane wskazują, że w tym roku sezon topnienia zapoczątkowało Morze Ochockie - akwen leżący poza Oceanem Arktycznym. Co więcej, znajduje się on nie tylko na południe od koła podbiegunowego, ale w większości także poniżej 60°N.

 Drugim takim akwenem jest Morze Barentsa, jednak w jego przypadku trudno mówić o jednoznacznym początku roztopów, co widać na wykresie. Na Morzu Beringa wciąż obserwowany jest przyrost lodu, choć w najbliższym czasie zacznie się on wycofywać. Z kolei na Morzu Baffina widoczny jest systematyczny wzrost zasięgu, wspierany przez napływ zimnych mas powietrza z rejonu Oceanu Arktycznego oraz Archipelagu Arktycznego.

 Pozostałe akweny, takie jak Morze Czukockie czy Karskie, to obszary, gdzie sezon topnienia rozpoczyna się zwykle w drugiej połowie kwietnia lub nawet w maju. Na Morzu Wschodniosyberyjskim oraz Beauforta proces ten zaczyna się często pod koniec kwietnia, choć nawet w ostatnich 10–15 latach normą wciąż jest początek maja. Dopiero wtedy można mówić o faktycznym początku sezonu topnienia. Warto też pamiętać, że maksimum objętości lodu przypada zwykle około miesiąc po maksimum zasięgu — najczęściej w połowie kwietnia, czasem w jego drugiej połowie.

 Oczywiście pozostaje kwestią bezdyskusyjną, że obecnie zasięg lodu jest rekordowo niski, co wynika przede wszystkim z ocieplającego się klimatu, a nie z naturalnej zmienności.