PIOMAS (styczeń 2026) - kolejne tygodnie nie zmieniły stanu lodu morskiego w Arktyce

 W styczniu tego roku warunki sprzyjające przyrostowi lodu morskiego w Arktyce zaczęły się poprawiać. Nie oznacza to jednak, że jego ilość uległa poprawie w stosunku do poprzednich miesięcy i lat.

Objętość lodu w Arktyce w 2026 roku w zestawieniu ze zmianami z lat 1979-2025. PIOMAS, grafika Zachary Labe

 31 stycznia 2026 roku objętość lodu morskiego w Arktyce wyniosła 16 202 km³ co stanowi pierwszą ex aequo z 2017 rokiem wartość. Ex aequo gdyż w 2017 roku według modelu Pan-Arctic Ice Ocean Modeling and Assimilation System (PIOMAS) ilość lodu dla 31 stycznia to 16 160. Tak więc jest to tylko 42 km³ różnicy, co można uznać za granicę błędu obliczeniowego. 

 

Grubość lodu morskiego w styczniu 2026 roku i jej odchylenia w stosunku do średniej 1981-2010. PIOMAS/Zachary Labe

 Biorąc pod uwagę dane z poprzedniego miesiąca, czyli z grudnia 2025 roku, trudno mówić o poprawie po raptem dwóch tygodniach chłodniejszych warunków. Bardziej jednoznaczną odpowiedź przyniesie luty. Warunki sprzyjające przyrostowi lodu w pierwszych dniach lutego były całkiem dobre. Być może więc stan czapy polarnej Oceanu Arktycznego wiosną (na początku roztopów) nieco się poprawi. Nie będzie to jednak poprawa rewolucyjna, która odmieni letnie topnienie. Kilka tygodni nie wystarczy, by grubość i objętość lodu znacząco wzrosły.

 

Grubość arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu z latami 1979–2025 oraz średnimi wartościami dekadowymi. PIOMAS/Zachary Labe  

 Patrząc na regiony, w których lodu jest najmniej, czyli tam, gdzie jest on najcieńszy, na razie nie widać poprawy. Grubość lodu – co ilustruje powyższy wykres – również pozostaje rekordowo mała i niewiele wskazuje na to, by sytuacja miała się istotnie zmienić.
 

 

Zmiany średniej miesięcznej ilości lodu morskiego w Arktyce dla stycznia w latach 1979-2026. Dane PIOMAS

 

 Średnia miesięczna objętość lodu w styczniu 2026 roku wyniosła 14 663 km³ – to zaledwie 22 km³ różnicy względem rekordowego 2017 roku, czyli wartość ex aequo. W porównaniu z danymi z 31 stycznia różnica wzrosła więc o 20 km³. Biorąc pod uwagę warunki prognozowane na luty, być może przekroczy ona 100 km³, jednak w szerszej perspektywie nie będzie to istotna zmiana.

 Tegoroczna styczniowa objętość lodu jest o 47% mniejsza niż w 1979 roku oraz o 30% mniejsza w porównaniu ze średnią z lat 1979–2025.

 Podsumowując: w Arktyce nie widać na razie realnej poprawy. Stan pokrywy lodowej Oceanu Arktycznego pozostaje bardzo zły – kilka tygodni chłodniejszej pogody nie zmieni sytuacji. Potrzebna byłaby seria chłodnych zim: 2–3, by powrócić do poziomów z lat 2010–2015, oraz 5–10, by zbliżyć się do początku XXI wieku. Wszystko jednak wskazuje na to, że takie zimy nie nadejdą, a nawet obecna zima raczej nie okaże się wystarczająco chłodna.

 

 

Zobacz także:

• PIOMAS (grudzień 2025) - katastrofa klimatyczna w Arktyce, 9 stycznia 2026 Dane z Centrum Nauk Polarnych pokazują, że grudzień 2025 roku to kolejny miesiąc z rekordowo małą ilością lodu tworzącego czapę polarną Oceanu Arktycznego. 
• PIOMAS (listopad 2025) - totalny paraliż w zamarzaniu, 6 grudnia 2025   

 

 

W Arktyce możliwe jest w jakimś stopniu odrodzenie czapy polarnej

 Na przełomie stycznia i lutego Polska doświadczyła silnego ataku zimy, w wyniku czego wiele osób zaczęło mówić o tym, że globalnego ocieplenia już nie ma. Oczywiście nie mogło zabraknąć przy tym głosów niektórych polityków, którzy zaczęli ogłaszać, że „planeta już nie płonie”. Politycy politykami, ale planeta jednak płonie - nie dosłownie, ale w przenośni jak najbardziej. Wystarczy spojrzeć na powodzie w Hiszpanii czy we Włoszech. Również w Arktyce stan czapy polarnej na biegunie północnym nie wygląda dobrze. Na szczęście w tym przypadku sytuacja może się nieco poprawić.

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku. JAXA

 Zasięg lodu morskiego znacznie wzrósł. Doszło do przyspieszenia jego przyrostu, co nie jest niczym niezwykłym, biorąc pod uwagę wcześniejsze, bardzo niskie wartości. Należy jednak zwrócić uwagę na to, co się do tego przyczyniło.

Zasięg arktycznego lodu morskiego na Morzu Beringa w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA

 Chodzi o lód na Morzu Beringa. Wcześniej występowały tam opóźnienia w zamarzaniu, jednak zmiana kierunku wiatru, przy jednoczesnym ograniczeniu dopływu energii słonecznej, poskutkowała szybkim powrotem lodu. Morze Beringa ma jednak niewielkie znaczenie dla ogólnego bilansu, ponieważ występuje tam lód sezonowy. Mapa obok pokazuje, że nad Morzem Beringa na przełomie stycznia i lutego panowały niskie temperatury, natomiast inaczej wyglądała sytuacja nad niemal całym Oceanem Arktycznym, gdzie dominowały dodatnie odchylenia temperatur. To czynnik, który spowalnia wzrost grubości lodu - im słabszy mróz, tym wolniejsze zamarzanie wody stykającej się z lodem od spodu.

 

Prognozowane odchylenia temperatur od średniej 1979-2000 w Arktyce i obszarach ją otaczających na 7-9 oraz 10-12 lutego 2026 roku. Climate Reanalyzer

 Sytuacja ta może się jednak zmienić. W Arktyce zaczyna formować się wyż baryczny - dość rozległy obszar wysokiego ciśnienia. O tej porze roku oznacza to zwykle niskie temperatury. Kluczowy jest brak lub niewielkie zachmurzenie, co w warunkach nocy polarnej sprzyja silnemu wychładzaniu dolnych warstw atmosfery. Ciepło łatwo ucieka ku górze, ponieważ brakuje „koca” z chmur. Arktyka stanie się chłodniejsza, a regiony położone wokół niej - cieplejsze. USA oraz duża część Europy odczują wzrost temperatur. W Polsce zima wycofa się przynajmniej z województw zachodnich i południowych.

Zamarznięte Morze Beringa 4 lutego 2026 roku. W prawej części zdjęcia zaznaczona jest Wyspa Św. Mateusza. NASA Worldwiew

 Zmiana warunków atmosferycznych w Arktyce będzie działać na korzyść lodu morskiego. Co najmniej 5–6 dni chłodniejszych warunków powinno nieco poprawić sytuację. Nie będzie to jednak w żadnym stopniu oznaczało „resetu” do stanu sprzed XXI wieku. Czapa polarna Oceanu Arktycznego nadal pozostanie w złym stanie, z tą różnicą, że ulegnie on niewielkiej poprawie. Oczywiście 2–3 tygodnie chłodów w Arktyce przyniosłyby już bardziej widoczne efekty, jednak powrót do stanu sprzed obecnego kryzysu klimatycznego wymagałby kilku lat wyjątkowo chłodnych nocy polarnych.

Raport za II połowę stycznia 2026 - na północy bez zmian

 Choć pod koniec stycznia warunki sprzyjające zamarzaniu arktycznych wód i przyrostowi lodu morskiego uległy pewnej poprawie, nie zmienia to zasadniczo obrazu sytuacji. Czapa polarna Oceanu Arktycznego nadal pozostaje w złym stanie. Zmiana warunków pogodowych – w tym odpowiednia cyrkulacja mas powietrza – niewątpliwie może pomóc, jednak będzie to pomoc bardzo ograniczona. Aby doszło do realnej i zauważalnej regeneracji lodu, takie warunki musiałyby utrzymywać się przez wiele tygodni. Chodzi tu przede wszystkim o grubość lodu, a nie o sam zasięg jego występowania. Powierzchnia lodu może bowiem zmieniać się stosunkowo szybko, natomiast przyrost jego grubości wymaga wielu dni, a nawet tygodni odpowiednich warunków termicznych.

 

Zobacz mapę koncentracji arktycznego lodu morskiego w tak zwanych fałszywych barwach.    

 

Zasięg i koncentracja arktycznego lodu morskiego. University of Bremen/AMSR2 

 Sama poprawa warunków atmosferycznych do 31 stycznia jest zresztą dość wątpliwa. Niemal do samego końca miesiąca temperatury pozostawały wyraźnie wyższe od średniej. Dopiero od 1 lutego – i według prognoz także w kolejnych dniach – warunki atmosferyczne mają rzeczywiście sprzyjać zamarzaniu. Być może więc sytuacja w Arktyce w lutym ulegnie pewnej poprawie, choć trudno dziś jednoznacznie ocenić, jak duża ona będzie.

 

Zmiany zasięgu i koncentracji arktycznego lodu morskiego w drugiej połowie stycznia 2026 roku.

 Na chwilę obecną wiadomo, że stan pokrywy lodowej Oceanu Arktycznego jest zły. Animacja pokazuje spadki koncentracji lodu, co świadczy o jego niewielkiej grubości. Rozrost lodu na Morzu Barentsa następuje z co najmniej miesięcznym opóźnieniem, dlatego każda zmiana kierunku wiatru może szybko doprowadzić do jego wycofania

 

Tempo zwiększania/zmniejszania się zasięgu lodu morskiego w 2026 roku na tle średniej z ostatnich 10 lat.

 Tempo przyrostu lodu przez większość drugiej połowy stycznia było bardzo wolne. Przyspieszenie zamarzania pod koniec miesiąca sprawiło jedynie, że średni miesięczny przyrost wrócił do normy.

 

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku.. JAXA

 Co to oznacza w praktyce? Na razie tyle, że zasięg lodu znalazł się poza podium i zajmuje 4. pozycję – przynajmniej na ten moment. 31 stycznia lód zajmował obszar 13,15 mln km². Rozmiary czapy polarnej nadal więc wypadają dość słabo na tle średniej, co dobrze ilustruje powyższy wykres. Na mapach wciąż widoczne są wyraźne braki w pokrywie lodowej. Z kolei duży zasięg lodu na Morzu Beringa niewiele zmienia – w połowie stycznia był on podobny, następnie doszło do spadku, a później ponownego przyrostu. Kolejna zmiana kierunku wiatru i adwekcja ciepła z południa mogą ponownie zredukować ten cienki jak plaster lodu.

 

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA

 Powierzchnia lodu również wzrosła pod koniec stycznia i to całkiem przyzwoicie. Był to efekt spadku temperatur w Arktyce, który umożliwił zamarznięcie obszarów, które w normalnych warunkach powinny być pokryte lodem już około miesiąc wcześniej.

 

Odchylenia temperatur od średniej 1991-2020 na półkuli północnej w latach 2001-2010 i 2011-2020 dla stycznia. NASA/GISS

Zmiany średnich temperatur wokół bieguna północnego (80-90°N) w 2026 roku względem średniej z lat 1958-2002. Mapa przedstawia odchylenia temperatur od średniej 1991-2020 w dniach 15-29 stycznia 2026 roku. DMI/NOAA

 W drugiej połowie stycznia 2026 roku temperatury w Arktyce były ekstremalnie wysokie, choć nie rekordowe. Niemal cały obszar Oceanu Arktycznego doświadczył temperatur o 2 do nawet 6°C wyższych od normy. W praktyce oznaczało to słabszy niż zwykle mróz. Im łagodniejszy mróz, tym wolniejszy przyrost grubości lodu. To obecnie norma w Arktyce, przerywana jedynie krótkimi, kilkudniowymi epizodami silniejszego chłodu.

 

Zmiany średniej temperatury arktycznych wód dla grudnia w latach 1940-2025 oraz odchylenia temperatur od średniej 1979-2000 dla 30 stycznia 2026. Climate Reanalyzer

 Dodatkowo istotną rolę odgrywa temperatura wód, która tylko miejscami bywa niższa od średniej, zwykle w wyniku lokalnych warunków pogodowych. Silne wiatry i napór mroźnych mas powietrza mogą prowadzić do wychłodzenia wody nawet daleko od krawędzi lodu, jak ma to miejsce np. na Morzu Beringa. Są to jednak zmiany krótkotrwałe, trwające zazwyczaj kilkanaście dni, rzadziej kilka tygodni. W innych regionach, takich jak Morze Grenlandzkie, kluczową rolę odgrywają prądy morskie. Nawet tam jednak warunki pogodowe, w coraz cieplejszym klimacie, potrafią istotnie zmieniać obraz termiczny wód. Dobrym przykładem są Morza Baffina i Labradorskie – sam prąd morski nie zanikł, lecz jego wpływ na temperaturę wód został wyraźnie osłabiony.

 

Grubość lodu morskiego w latach 2010-2026 dla 31 stycznia. Polar Portal/HYCOM

 Kilkutygodniowa poprawa pogody niewiele tu zmieni. Natomiast wieloletnie utrzymywanie się ciepłych warunków atmosferycznych – już tak. Podobnie jak lata ciepłych wód, ogrzewanych przez antropogeniczne ocieplenie. I to wyraźnie widać. W latach 2010–2012 doszło do silnych roztopów i redukcji lodu. Następnie w okresie 2013–2015 sytuacja uległa przejściowej poprawie, a grubość czapy polarnej wzrosła. Kolejne lata, 2016–2018, przyniosły jednak dalszą, jeszcze większą redukcję lodu. Od 2019 roku temperatury w Arktyce stały się na tyle wysokie, że realny odwrót trendu przestał być możliwy. Obecnie czapa polarna jest cienka, co dobrze ilustrują dostępne mapy. Kilka chłodniejszych tygodni zimą nie jest w stanie tego zmienić – aby nastąpiła realna poprawa, cała zima musiałaby być wyraźnie chłodniejsza od normy.

 

 Zobacz także:

•  Raport za I połowę stycznia 2026 - pozorna regeneracja, 16 stycznia 2026 Spadek temperatur w pacyficznej części Oceanu Arktycznego najprawdopodobniej przyniesie częściową regenerację lodu morskiego. Chodzi tu przede wszystkim o jego grubość, a tym samym objętość.
• Raport za II połowę grudnia 2025 - fatalny koniec 2025 roku w Arktyce, 1 stycznia 2026 
• Raport za I połowę grudnia 2025 - sytuacja w Arktyce robi się katastrofalna, 16 grudnia 2025  
•  

 

Sezon zamarzania w Arktyce nadal szwankuje

 W dalszym ciągu tempo zamarzania arktycznych wód na Dalekiej Północy przebiega wolniej, niż powinno. W rezultacie zasięg i powierzchnia lodu morskiego są rekordowo małe.

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku.. JAXA

 Od ponad tygodnia zasięg lodu morskiego utrzymuje się na rekordowo niskim poziomie. 26 stycznia lód morski zajmował obszar 12,8 mln km². Obecnie jest to wartość ex aequo z 2018 rokiem. Według prognoz, za kilka dni zasięg lodu spadnie na drugą pozycję, ustępując rekordowi z lutego 2025 roku.

Tempo zwiększania/zmniejszania się zasięgu lodu morskiego w 2025 roku na tle średniej z ostatnich 10 lat.

 Styczniowy przyrost lodu do 26. dnia miesiąca wyniósł 0,97 mln km². Średnia z ubiegłej dekady to 0,99 mln km². Tempo zamarzania jest więc zbliżone do typowego dla minionej dekady, jednak w drugiej połowie stycznia drastycznie się obniżyło, co ilustruje powyższy wykres.

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA

 Zasięg lodu to jednak nie wszystko. W pierwszej połowie stycznia stosunkowo dobrze zwiększała się powierzchnia lodu (area), czyli faktyczny obszar zajmowany przez lód, bez uwzględniania szczelin i przerw w paku lodowym. W drugiej połowie miesiąca tempo zamarzania wyhamowało, a w trzeciej dekadzie lód zaczął się wręcz topić. Świadczy to wyraźnie o dominującym wpływie temperatur, a nie wiatru, który może sprzyjać zarówno spadkowi, jak i wzrostowi zasięgu lodu.

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego na Morzu Baffina i Barentsa w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA

 Absolutne rekordy notowane są na Morzu Baffina. Na Morzu Barentsa nie występują rekordowo niskie wartości, jednak, jak widać - powierzchnia lodu należy tam do jednych z najmniejszych w historii pomiarów.

Zmiany średnich temperatur w Arktyce (66,5-90°N) w 2025 roku względem średnich wieloletnich i poszczególnych. Mapa przedstawia odchylenia temperatur od średniej 1991-2020 w dniach 1-24 stycznia 2026 roku. Climate Reanalyzer/NOAA

 Za powolne przyrosty lodu odpowiadają przede wszystkim temperatury. Nie są one ostatnio rekordowo wysokie, jednak należą do jednych z najwyższych w historii pomiarów. Szczególnie wysokie temperatury występują w sektorze atlantyckim. Od 1 do 24 stycznia w pasie od Morza Karskiego po Morze Baffina odchylenia temperatur wyniosły od 4 do 10°C. Nad Morzem Baffina temperatury były prawdopodobnie rekordowo wysokie.

Odchylenia temperatur powierzchni morza od średniej 1991-2020 dla 26 stycznia 2026 roku. Copernicus Marine MyOcean

 Oprócz temperatury atmosfery ważną rolę w tempie zamarzania odgrywa również temperatura wody. Mapa pokazuje, że dodatnie odchylenia temperatur wód dominują w atlantyckiej części Arktyki. Już odchylenie na poziomie 0,5°C przekłada się na zamarzanie opóźnione o kilka dni, cieńszy lód oraz granicę lodu przebiegającą 100–200 km dalej na północ.

 Według prognoz, w ciągu najbliższych dni warunki atmosferyczne powinny sprzyjać zamarzaniu arktycznych wód. W dłuższej perspektywie nie jest to jednak takie oczywiste. Istnieje spore prawdopodobieństwo, że marcowe maksimum zasięgu lodu będzie jednym z najmniejszych w historii pomiarów.