Rekordowy początek sezonu topnienia... na Morzu Ochockim

 Sezon zamarzania prawdopodobnie już się zakończył. Jego koniec, a zarazem początek sezonu topnienia, wyznacza regularny spadek zasięgu lodu morskiego oraz brak prawdopodobieństwa przebicia maksimum, które zwykle przypada w marcu. Początkowo istniało ryzyko, że maksimum wypadnie już 20 lutego, gdyż lód wtedy sukcesywnie się kurczył. Jednak w marcu stało się jasne, że tak się nie stanie. Nawet w dobie globalnego ocieplenia luty jako początek sezonu topnienia pozostaje scenariuszem mało prawdopodobnym. 

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku. JAXA

 Pod koniec lutego Słońce świeci jeszcze zbyt nisko, by sezon topnienia mógł na dobre się rozpocząć. Nawet w okolicach 65–66°N znajduje się ono zaledwie kilka stopni nad horyzontem. Maksimum marcowe według danych JAXA przypadło na 7 marca i wyniosło 13,76 mln km². Jednak nawet ta data może wydawać się niepewna, choć ryzyko przebicia maksimum w trzeciej dekadzie marca jest niewielkie. Nie oznacza to jednak, że jest to niemożliwe. W pierwszej połowie marca w Arktyce jest zbyt zimno, by jednoznacznie określić początek sezonu topnienia. Każda zmiana kierunku wiatru czy cyrkulacji atmosferycznej może oznaczać szybki przyrost lodu.

 

Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu ze zmianami lat poprzednich na morzach: Barentsa, Ochockim, Beringa i Baffina. JAXA   

 

 Trzeba zwrócić uwagę na to, gdzie faktycznie kurczy się czapa lodowa Oceanu Arktycznego. Dzieje się to przede wszystkim na akwenach peryferyjnych, położonych najdalej na południe i najbardziej narażonych na wpływ wód Oceanu Spokojnego i Atlantyckiego. Dane wskazują, że w tym roku sezon topnienia zapoczątkowało Morze Ochockie - akwen leżący poza Oceanem Arktycznym. Co więcej, znajduje się on nie tylko na południe od koła podbiegunowego, ale w większości także poniżej 60°N.

 Drugim takim akwenem jest Morze Barentsa, jednak w jego przypadku trudno mówić o jednoznacznym początku roztopów, co widać na wykresie. Na Morzu Beringa wciąż obserwowany jest przyrost lodu, choć w najbliższym czasie zacznie się on wycofywać. Z kolei na Morzu Baffina widoczny jest systematyczny wzrost zasięgu, wspierany przez napływ zimnych mas powietrza z rejonu Oceanu Arktycznego oraz Archipelagu Arktycznego.

 Pozostałe akweny, takie jak Morze Czukockie czy Karskie, to obszary, gdzie sezon topnienia rozpoczyna się zwykle w drugiej połowie kwietnia lub nawet w maju. Na Morzu Wschodniosyberyjskim oraz Beauforta proces ten zaczyna się często pod koniec kwietnia, choć nawet w ostatnich 10–15 latach normą wciąż jest początek maja. Dopiero wtedy można mówić o faktycznym początku sezonu topnienia. Warto też pamiętać, że maksimum objętości lodu przypada zwykle około miesiąc po maksimum zasięgu — najczęściej w połowie kwietnia, czasem w jego drugiej połowie.

 Oczywiście pozostaje kwestią bezdyskusyjną, że obecnie zasięg lodu jest rekordowo niski, co wynika przede wszystkim z ocieplającego się klimatu, a nie z naturalnej zmienności.