Na razie nie widać oznak wskazujących na rekordowe topnienie lodu

 Choć zasięg lodu morskiego według danych JAXA jest aktualnie rekordowo niski, to nie ma oznak wskazujących, by w tym roku miało mieć miejsce rekordowe topnienie. Jedyną przesłanką są: grubość lodu oraz temperatury na Ziemi. Jednak te zmienne muszą ze sobą współdziałać. Jeśli lato w Arktyce będzie pochmurne, będzie więc relatywnie chłodne. W takiej sytuacji oznacza to słaby sezon topnienia. 

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA

 Powierzchnia lodu (z ang. area) ostatnio odnotowała rekordowe wartości, podobnie jak zasięg. To świadczy o działaniu temperatur. To przesłanka wskazująca, że może teoretycznie mieć miejsce rekordowe topnienie i rekordowe wrześniowe minimum. Jest jednak ważne „ale”. Gdzie lód się topi?

Powierzchnia arktycznego lodu morskiego na morzach: Beauforta, Wschodniosyberyjskim, Barentsa i Ochockim w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA 

  To, że zasięg czy powierzchnia lodu – całej pokrywy lodowej Oceanu Arktycznego – są rekordowo małe, nie świadczy o tym, że padnie rekord. Liczy się to, gdzie topi się lód. O tej kwestii można przeczytać tutaj. Co pokazują wykresy? Nic na razie nie wskazuje na rekordowe roztopy w tym roku. Zmian na Morzu Beauforta nie ma żadnych. To samo dotyczy Morza Wschodniosyberyjskiego czy Czukockiego. Duże zmiany są na Morzu Barentsa i Ochockim. Morze Barentsa ma niewielkie znaczenie mimo bliskości bieguna północnego, gdyż w ostatnich 10 latach lód regularnie znikał do września każdego roku. Oczywiście ta nowa norma, która ma miejsce już od dłuższego czasu, jest czynnikiem, który może przyczynić się do rekordowego wrześniowego minimum, ale pośrednio. Chodzi o nagrzewanie się wód i ich wcześniejszą ingerencję w lód morski oraz fakt atlantyfikacji. Przy czym atlantyfikacja jest procesem, którego skutki widać w długim horyzoncie czasowym, a nie w perspektywie kilku tygodni, miesięcy, a nawet 2–3 lat.

Udział cienkiego lodu morskiego wyrażona za pomocą SMOS/SMAP dla 26 kwietnia 2026. Uniwersity of Bremen

 Ciekawym pomiarem stanu lodu morskiego są SMOS i SMAP. SMOS (Soil Moisture and Ocean Salinity) i SMAP (Soil Moisture Active Passive) to satelitarne misje, które zostały zaprojektowane głównie do badania wilgotności gleby i zasolenia oceanów. Okazały się niezwykle skuteczne w mierzeniu cienkiego lodu morskiego (do ok. 50–100 cm grubości). Mają więc one swoje zastosowanie w Arktyce. Fale radiowe w paśmie L przenikają przez lód głębiej niż wyższe częstotliwości. Dzięki temu SMOS pozwala naukowcom oszacować grubość lodu morskiego, zwłaszcza w okresie jego zamarzania (jesienią), gdy lód jest jeszcze stosunkowo cienki. Teraz jest on gruby – właśnie miało miejsce maksimum objętości lodu. Lód topnieje, ale w centralnej części Oceanu Arktycznego jeszcze przyrasta, gdyż energia cieplna dnia polarnego tam jeszcze nie dotarła. Jednak już teraz można zobaczyć ewentualne symptomy silnego/rekordowego topnienia.

 Czy są takie? Raczej nie. W 2016 roku, kiedy miało miejsce spore, ale nie rekordowe topnienie, o tej porze roku występowało silne topnienie na Morzu Beauforta, co pokazuje mapa. W 2020 roku, w którym omal nie doszło do pobicia rekordu z 2012 roku, zmiany były spore w sektorze euroazjatyckim. W tym roku jest mniej więcej po równo, ale w jednym i drugim przypadku zmiany są umiarkowane, mieszczące się w granicach średniej z ostatnich 10–15 lat. Nie ma więc na razie podstaw, by sądzić, iż w tym roku padnie rekord.

Dzisiejsze i prognozowane warunki pogodowe w Arktyce i wokół niej na 29 kwietnia - 1 maja 2026 roku. Tropical Tidbits

 Oczywiście z obecnej perspektywy. Nie wiemy, jaka będzie pogoda pod koniec maja, w czerwcu i w lipcu. W ciągu najbliższych dni warunki dla topnienia będą umiarkowane. Wyż baryczny o tej porze nad centralną Arktyką ma jeszcze słaby wpływ, gdyż Słońce świeci nisko. Oczywiście inaczej jest na obrzeżach, które wysokie ciśnienie, a więc małe zachmurzenie, obejmuje. Jednak w ostatnich latach takie warunki i taki układ wiru polarnego, jak pokazany na tych mapach, nie jest prognostykiem dla rekordowego topnienia. To typowe zmiany pogodowe w regionie dla ostatnich dni kwietnia. Nic szczególnego. Czas jednak pokaże, co się stanie później. Temperatury w dużej części Oceanu Arktycznego są i będą wyższe od średniej, ale nie są to wartości, które oznaczają rychłe rekordowe topnienie. Taka mapa, jak ta pokazana obok, musiałaby obejmować wiele dni, nawet tygodni, a nie kilka dni, po których pogoda się zmienia i następuje ponowny spadek temperatur.

Pokrywa lodowa we wschodniej części Morza Beauforta 27 kwietnia 2026 roku. NASA Worldview

Pokrywa lodowa na Morzu Wschodniosyberyjskim i Łaptiewów 27 kwietnia 2026 roku. NASA Worldview

 Widoczne na zdjęciach satelitarnych pęknięcia i szczeliny to typowe dla ostatnich 10–15 lat zmiany, jakie mają miejsce pod koniec kwietnia. Dopiero rozwój wydarzeń w maju będzie odpowiedzią na pytanie, czy topnienie lodu w Arktyce będzie rekordowo silne. Na razie, poza faktem słabej grubości lodu, nie ma takich przesłanek.