W Arktyce w okresie letnim częściej panuje pochmurna niż słoneczna pogoda, ale ponieważ Arktyka była niegdyś suchym miejscem, chmury nie dominowały tak jak obecnie. Patrząc na zachodzące zmiany, można zauważyć, że od 2013 roku system pogodowy Arktyki uległ zmianie. Utrzymujące się przez co najmniej 10–12 dni rozległe wyże baryczne dziś utrzymują się tylko przez kilka dni, a przez cały okres od połowy maja do sierpnia dominują niże baryczne. Jeśli wyż baryczny się pojawi, jest płytki i po prostu „zgniły”. Tak jest również teraz. Z tą małą różnicą, że w drugiej połowie maja przez Arktykę przetoczyły się dwa sztormy. Jeden w dniach 24–26 maja, a drugi wkroczył jeszcze 31 maja i trwał w chwili publikacji tego raportu. Sztormy ingerują w lód, ale dominacja chmur sprawia, że tempo topnienia nie przyspiesza.
Zobacz mapę koncentracji arktycznego lodu morskiego w tak zwanych fałszywych barwach.
 |
| Zasięg i koncentracja arktycznego lodu morskiego. University of Bremen/AMSR2 |
W okresie letnim chmury są czynnikiem hamującym topnienie lodu morskiego, gdyż blokują promieniowanie słoneczne docierające do powierzchni Ziemi, czyli w tym przypadku Oceanu Arktycznego. Mimo to lód topnieje, a ubytki są już bardzo dobrze widoczne – wykraczają poza to, co miało miejsce ponad 20 lat temu.
 |
| Zmiany zasięgu i koncentracji arktycznego lodu morskiego w drugiej połowie maja 2026 roku. |
Pierwszy sztorm, który przetoczył się przez Ocean Arktyczny, nie wpłynął znacząco na czapę polarną. Drugi natomiast już odciska swoje piętno, co można dostrzec w ostatniej klatce animacji. Pod koniec maja i na początku czerwca sztormy nie są jeszcze destrukcyjne dla lodu, gdyż ten wciąż jest gruby. Gdyby te dwa sztormy uderzyły pod koniec lipca, straty w lodzie morskim przy obecnej grubości byłyby katastrofalne.
 |
| Tempo zwiększania/zmniejszania się zasięgu lodu morskiego w 2026 roku na tle średniej z ostatnich 10 lat. |
W maju zaczęła dominować pochmurna pogoda, co wpłynęło na tempo topnienia lodu. Spadek zasięgu wyniósł 1,45 mln km², podczas gdy średnia dla pierwszej dekady XXI wieku wynosi 1,43 mln km². Z kolei średnia z ubiegłej dekady dla maja to 1,61 mln km². Majowe topnienie lodu w tym roku było więc stosunkowo powolne.
 |
| Zasięg arktycznego lodu morskiego w 2026 roku na tle wybranych lat i średnich dekadowych. Mapa przedstawia zasięg w zestawieniu ze średnią z lat 90. XX wieku. JAXA |
Zasięg lodu morskiego na 31 maja wyniósł 10,81 mln km². Jest to trzecia najmniejsza wartość w historii pomiarów. Warto dodać, że większość spadku w maju dotyczyła następujących mórz peryferyjnych: Baffina, Beringa i Barentsa. Wyjątkiem było Morze Wschodniosyberyjskie. Jak ilustruje to mapa JAXA, najmniej lodu, a właściwie jego brak, występuje w sektorze atlantyckim.
 |
| Powierzchnia arktycznego lodu morskiego w 2026 roku w zestawieniu z poprzednimi latami. JAXA |
Na Morzu Wschodniosyberyjskim lód topił się szybko, ale na Morzu Beauforta i Morzu Czukockim już nie. Obecność pochmurnej pogody może sprawić, że będzie to kolejny rok bez rekordu, co coraz bardziej potwierdza racjonalne prognozy IPCC – BOE ma nastąpić dopiero w przyszłej dekadzie. I nie jest też powiedziane, że będzie to rok 2031. Może to być dopiero rok 2039.
 |
| Odchylenia temperatur od średniej 1991-2020 na półkuli północnej w latach 2001-2010, 2011-2020 i 2021-2025 dla maja.NASA/GISS |
 |
| Animacja pokazująca zmiany anomalii temperaturowych w Arktyce w dniach 16-26 maja 2026 roku. Copernicus Climate Change Service/ERA5 |
 |
| Zmiany średniej temperatury arktycznych wód dla kwietnia w latach 1940-2026 oraz odchylenia temperatur od średniej 1979-2000 dla 14 maja 2026. Climate Reanalyzer |
Jednocześnie na obrzeżach arktycznych wód panowały wyższe niż zwykle temperatury, co przyspieszyło topnienie lodu na rubieżach morskiej czapy polarnej. Stąd nadal utrzymują się niskie temperatury wód, co widać szczególnie w przypadku Morza Beringa. Jednak w przypadku Atlantyku napływ coraz cieplejszych wód, wynikający z pory roku, potęguje efekt atlantyfikacji. Morze Barentsa jest praktycznie wolne od lodu, a woda zaczyna się tam szybko nagrzewać. To jednak nie spowoduje ekstremalnego topnienia lodu w tym sezonie. Może go za to osłabić i w sytuacji silnego topnienia w sektorze pacyficznym doprowadzić do rekordowych roztopów. Kluczowe jest właśnie topnienie lodu na Morzu Beauforta, Morzu Czukockim i Morzu Wschodniosyberyjskim.
 |
| Grubość lodu morskiego w latach 2012-2026 dla 30 maja. Polar Portal/HYCOM |
Pozostaje kwestia grubości lodu. Dziesięć lat temu czapa polarna w Arktyce była wyraźnie grubsza niż dziś, co stanowi przesłankę do silnego, potencjalnie rekordowego topnienia. Cienki lód topi się łatwiej niż gruby, a taki właśnie obecnie dominuje – mający jedynie około 2 metrów grubości.
 |
| Lód na Morzu Czukockim 31 maja 2026 roku. NASA Worldview |
 |
| Powstające kry lodowe w Basenie Arktycznym od strony Oceanu Atlantyckiego 31 maja 2026 roku. NASA Worldview |
Cienki lód, nawet jeśli w wielu miejscach jest już pokruszony, nie gwarantuje rekordowego topnienia. Powłoka chmur może skutecznie spowolnić topnienie, ale z pewnością nie zrobi tego w takim stopniu jak w 2013 roku. Wtedy w Arktyce było pochmurno i nie występowały silne wyże baryczne charakterystyczne dla lat 2005–2012. Z racji tego, że lód topnieje również od spodu, nie są już potrzebne dokładnie takie wzorce pogodowe, jakie miały miejsce w 2007 czy 2012 roku. Szansa na to, że czapa polarna we wrześniu skurczy się do 4,8 mln km² (wartość z 2013 roku według danych JAXA), jest zerowa.
Zobacz także:
- Raport za I połowę maja 2026 - czy megatopnienie już nadchodzi?, 16 maja 2026 Topnienie lodu chwilowo zwolniło, ale nie ma co się dziwić, skoro wcześniej miały miejsce drastyczne zmiany. Pod koniec kwietnia i na początku maja topiły się obszary lodu, które jeszcze nie powinny znikać z mapy Arktyki o tak wczesnej porze roku.
- Raport za II połowę kwietnia 2026 - ten rok w Arktyce może być przełomowy, 1 maja 2026
