wtorek, 6 maja 2014

Coraz większe zmiany w lodzie Arktyki

Topnienie lodu w Arktyce postępuje. Zmiany w strukturze lodu są coraz bardziej widoczne, rośnie liczba pęknięć i szczelin. Obszarów, gdzie występuje kra lodowa jest coraz więcej. W trakcie gdy topią się lody Arktyki, granica śniegu przesuwa się na północ i jest już bardzo blisko wybrzeża Oceanu Arktycznego.   

Mapa Uniwersytetu Bremen, AMSR2 (kliknij, aby powiększyć) przedstawia stan arktycznego lodu morskiego na 5 maja 2014 roku. Szybkie ocieplenie w Kanadzie i na Alasce ingeruje w lód na Morzu Beauforta i Czukockim. Na obu tych akwenach lód najwyraźniej się już topi. Szczególnie warto zwrócić uwagę na Morze Czukockie, gdzie lód topi się przedwcześnie, a zmiany w lodzie są podobne do tych z 2007 roku. Uaktywniła się szczelina na Morzu Łaptiewów i Wschodniosyberyjskim, co było do przewidzenia. Ponownie indeks AO jest dodatni, a lód przemieszcza się na południe w stronę ciepłego Atlantyku. Jednocześnie szybkie zniknięcie śniegu nałoży się na ogólną pulę szybkiego topnienia lodu w 2014 roku.

Kra lodowa na Morzu Czukockim i w Cieśninie Beringa 5 maja 2014 roku. NASA

Szczeliny w lodzie na Morzu Beauforta i powoli powstająca tam kra lodowa.

Dryfująca kra lodowa na Morzu Labradorskim.

Na tych powyższych zdjęciach NASA widzimy gołym okiem zmiany, jakie zachodzą w Arktyce. Kra lodowa zaczyna dominować w pokrywie lodowej Arktyki, a przynajmniej na obszarach zewnętrznych arktycznej czapy. W centralnej części Oceanu Arktycznego kry lodowej nie ma, ale pęknięcia w lodzie są obecne.

Topniejący śnieg w Kanadzie i na Alasce 5 maja 2014 roku. NASA

Topniejący śnieg na Syberii, na zachód od Bajkału pojawiły się już pierwsze pożary tajgi.

Granica śniegu przesuwa się coraz bardziej na północ, szybciej niż rok temu, tak samo jak w 2012 roku. Pamiętajmy, że brak śniegu, zbyt szybki ubytek śniegu ma wpływ na topnienie lodu w Arktyce. Zmiana albedo sprawia, że ziemia pochłania ciepło, to z kolei podnosi temperaturę powietrza. Ciepło jest w stanie bez problemu dotrzeć nad Ocean Arktyczny, co zresztą już jest obserwowane.


Zobacz także:

niedziela, 4 maja 2014

Arctic News - majowe topnienie

Rozpoczął się kolejny miesiąc - maj. Maj jest miesiącem kiedy tempo topnienia arktycznego lodu przyspiesza. Trwający kilkanaście godzin dzień, wysoko świecące słońce sprawia, że rośnie temperatura zarówno wód, jak i powietrza. Dni w trakcie których lód przyrasta będzie niewiele, więc topnienie lodu będzie się intensyfikować. Fakt ten już można zaobserwować, spoglądając na mapy koncentracji lodu.

Zasięg i koncentracja arktycznego lodu morskiego. AMSR2 Uni Bremen

Lód cofał się w ostatnim tygodniu na Morzu Beringa, a w szczególności na Morzu Ochockim, gdzie uległ już niemal całkowitemu stopnieniu. Napływ ciepłego powietrza, a także wiatr nadkruszył pak lodu na Morzu Czukockim. Poniżej, pierwsza animacja to wyraźnie pokazuje. Lód na Morzu Czukockim zaczął się topić dość wcześnie, nic dziwnego, ostatnio temperatury przekraczały tam 0oC. Lód przyrasta, a raczej przemieszcza się na Morzu Barentsa. Temperatura tamtejszych wód jest jeszcze niska, więc lód nie topi na tyle szybko, by jego zasięg na tym akwenie ulegał zmniejszaniu. Proces ten okupiony jest spadkiem ilości lodu u wybrzeży Rosji. Wysokie temperatury w zachodniej Kanadzie i na Alasce mają wpływ na lód Morza Beauforta, który też zaczął się już topić.


Zmiana zasięgu lodu między 26 kwietnia a 3 maja 2014 roku.

Na drugiej animacji widzimy zmiany w lodzie Morza Labradorskiego i Baffina, przy okazji widać też Zatokę Hudsona. Na wszystkich tych akwenach lód topnieje. Szczególnie na Morzu Labradorskim i dalej na północ - Cieśninie Davisa, widać, że tamtejsza pokrywa lodowa zmienia się dryfującą krę lodową. Reasumując - lód topnieje już praktycznie w całej Arktyce, poza nielicznymi wyjątkami, gdzie wciąż jeszcze może przyrastać.

 Zasięg lodu w Arktyce w 2014 roku (kliknij, aby powiększyć) na tle ostatnich lat i wyszczególnienie na okres kwiecień-maj. IARC-JAXA


Biorąc pod uwagę zasięg lodu w Arktyce, to tu zaszły pewne zmiany. Na 3 maja zasięg lodu spadł na drugie miejsce, mając 12,67 mln km2.  Na drugim miejscu uplasował się 2006 rok - 12,4 mln km2. Dalej na wykresie widoczny jest 2007 i 2011 rok, zasięg lodu dla 3 maja liczył 12,74 mln km2, ex-aequo na trzecim miejscu jeden i drugi rok. Sytuacja jest raczej chwilowa, gdyż warunki pogodowe mogą się zmienić, co spowolni się nieco tempo topnienia lodu. Sama powierzchnia lodu przedstawia się zupełnie inaczej. Powierzchnia lodu według CT była na 1 maja była siódmą najmniejszą w historii pomiarów. Dzięki czemu być może poprawią się statystyki objętości lodu. Niemniej jednak, tak sytuacja może się zmienić i za kilka czy kilkanaście dni powierzchnia lodu spadnie na trzecie, drugie, czy może nawet pierwsze miejsce, tak jak teraz zasięg lodu. 

Na mapie po lewej przedstawiona jest temperatura powierzchniowa wód i lodu. W związku z topnieniem lodu na Morzu Beringa, Czukockim i Beauforta, napływem ciepłych mas powietrza, temperatura lodu rośnie, zbliżając się do zera stopni, co zapoczątkuje dalsze topnienie w następnych tygodniach.



Zmiany grubości lodu w ciągu ostatnich dni. HYCOM


Duże dzieje się na polu grubości lodu. Choć dipola arktycznego nie ma, to zmiany w miąższości lodu u wybrzeży Rosji są widoczne i mogą się nasilić w ciągu najbliższych dni. Zmniejszyła się grubość lodu na Morzu Beringa i Czukockim. Na mapie można zauważyć także gwałtowną zmianę grubości lodu na północ od Morza Beauforta. Prawdopodobnie jest to błąd odczytu danych z satelity. Z uwagi na to, za kilka dni przedstawiona zostanie kolejna animacja grubości lodu. 


Kra lodowa między Grenlandią a Ziemią Baffina, 3 maja 2014 roku. NASA

Topniejący lód na Morzu Czukockim, po prawej stronie zdjęcia - Wyspa Wrangla.

Topnienie lodu w Arktyce nabiera tempa. Na zdjęciach satelitarnych możemy zobaczyć, że jest coraz więcej miejsc, gdzie lód topi się i zmienia w krę lodową. W międzyczasie przesuwa się na północ granica śniegu, co przełoży się na późniejsze, szybsze tempo topnienia lodu.



Zobacz także:

piątek, 2 maja 2014

Wypalanie

Intensywny napływ ciepłego powietrza znad Oceanu Spokojnego przyspieszył topnienie lodu na Morzu Beringa i Czukockim. Szczególną uwagę należy zwrócić na lód pokrywający wody Morza Czukockiego, gdyż jest to akwen wchodzący w skład Oceanu Arktycznego. Jeśli lód na tym morzu już zaczyna się topić, to sytuacja bez wątpienia jest dramatyczna. Inną sprawą jest na przykład lód na Morzu Labradorskim, czy Ochockim, bo są to obszary leżące poza Oceanem Arktycznym, daleko na południe. Aczkolwiek przedwczesny brak lodu na tych wodach wymusza większe nagrzewanie się wód powierzchniowych, a co za tym idzie - większą ilość ciepła. Lód na Morzu Beringa topnieje w tym roku szybciej niż w 2013 czy 2012 roku i wkrótce wody Morza Beringa staną się wolne od lodu, choć wciąż po rosyjskiej stronie utrzymuje się dość solidny pak lodowy. 



Sytuacja pogodowa w Arktyce 1 maja 2014 roku. Wetterzentrale  

Mapa Wetterzentrale pokazuje sytuację z 1 maja, gdzie ciepło dotarło nie tylko nad Alaskę, ale i nad Morze Czukockie. Temperatury nad Morzem Czukockim wzrosły nawet 2oC. Ciepło jest przez cały czas na Alasce, gdzie praktycznie cały stan objęty jest dodatnimi temperaturami. Na zdjęciu satelitarnym na końcu można zobaczyć efekty działań owej pogody.

 Anomalia termiczne w Arktyce i na obszarach wokół niej. Climate Reanalyzer

Odchylenie temperatur od normy w Arktyce teraz nie jest wysokie, jak na te czasy rzecz jasna. Na mapie widać obszar ciepła, które dostało się nad Morze Czukockie, część Morza Wschodniosyberyjskiego i Beauforta.  



Pierwsza mapa - grubość lodu 1 maja 2012, druga mapa - grubość lodu 1 maja 2014 roku. Naval Research Laboratory

Obecnie zaistniała sytuacja wpływa także na grubość lodu. O ile wzdłuż Archipelagu Arktycznego stan lodu jest dobry, to wzdłuż wybrzeży Rosji i na Morzu Czukockim jest zły. Mapy HYCOM pokazują zestawienie 2012-2014. Co z tego, że lodu jest w tym roku więcej w strefie Svalbard-Ziemia Franciszka Józefa (Basen Nansena/Fram). Lód zastał przeniesiony w stronę Oceanu Atlantyckiego. Teraz woda nie jest jeszcze tam ciepła, do czasu. Kiedy się nagrzeje, to lód zacznie się topić i owa nadwyżka lodu zniknie. Jeszcze gorzej, jeśli w czerwcu i w lipcu przeważać będzie dodatni indeks Oscylacji Arktycznej. Jeśli do tego dojdzie, to powierzchnia lodu będzie znikać bardzo szybko, podobnie jak w 2007 roku.   


Alaska już praktycznie pozbawiona pokrywy śnieżnej, 1 maja 2014 roku. Śnieg wciąż jeszcze leży w górach i wzdłuż wybrzeży (prawa, dolna część zdjęcia) Morza Beauforta Terra-Modis, NASA


Lód na Morzu Czukockim, w lewej części zdjęcia widać obszar wolny od lodu, reszta jest silnie spękana, lód o grubości około metra. NASA

Alaska została praktycznie ogołocona ze śniegu, który obejmuje już tylko tereny górskie i północne krańce tego amerykańskiego stanu. W ten sposób pojawił się obszar o zupełnie innym albedo, który będzie od teraz pochłaniać ciepło słoneczne. Lód na Morzu Czukockim coraz bardziej przypomina ten, jaki powinien być co najmniej w połowie maja. Z pewnością warunki pogodowe się zmienią, dzięki czemu proces topnienie w tej części Arktyki ulegnie spowolnieniu. W tym czasie nastąpi przyspieszenie zaniku lodu gdzie indziej. Widzimy więc, że globalne ocieplenie wywiera wyraźną presję na czapę lodową Arktyki. To kolejny sygnał zapowiadający moment, gdzie już za kilka lat dojdzie do sytuacji, kiedy to zniknie cały lód w Arktyce.


Zobacz także:

czwartek, 1 maja 2014

Może powtórzyć się topnienie z 2012 roku

Chociaż tempo topnienia lodu ostatnio nieco zwolniło, to znaki zapowiadające silne topnienie lodu arktycznego w okresie czerwiec-sierpień są coraz wyraźniejsze. Temperatury, szczególnie na Alasce i północnej Kanadzie rosną. Efektem jest zbyt szybkie topnienie śniegu, który odbija promienie słoneczne stabilizując temperaturę. Nawet w Barrow, daleko na północy, nad Morzem Beauforta temperatura przekracza zero stopni, sięgając nawet 3oC. Na zdjęciu po lewej można zobaczyć widok z kamery skierowanej w stronę Oceanu Arktycznego.

 Zasięg lodu na Morzu Beauforta i Czukockim 30 kwietnia 2014 roku. AMSR2, Arctische Pinguin

Napływ ciepłego powietrza centralnej części Ameryki Północnej przyczynia się do topnienia lodu na Morzu Beauforta. Zjawisko to przypomina sytuację z 2012 roku, gdzie też o tej poza powstawały potężne szczeliny w lodzie, a pokrywa śnieżna była mniej więcej taka sama jak obecnie. Topnieć zaczął także lód na Morzu Czukockim, choć główną siłę stanowi tu wciąż jeszcze wiatr. Wysokie temperatury, zbliżające się do zera, także mają coraz większy wpływ na topnienie lodu. Zasięg czapy polarnej jest teraz piątym najmniejszym w historii pomiarów satelitarnych. Wciąż jeszcze istnieją warunki do zamrażania powierzchni oceanu. Ta wiedza nie działa uspokajająco, gdyż sytuacja za kilka (co najwyżej kilkanaście dni) zacznie się zmieniać.  


Alaska i Morze Beauforta 30 kwietnia 2014 roku. Zdjęcia  Terra, NASA

Zdjęcie satelitarne NASA pokazuje, że na Alasce szybko znika śnieg, to samo dzieje się w północno-zachodniej Kanadzie. W Jukonie temperatury sięgają 10-15oC, podobnie zresztą jest na Alasce. Nic dziwnego, że zmiany zachodzą tak szybko. Zmieniające się albedo powierzchni ziemi wokół Oceanu Arktycznego przyspieszy topnienie lodu. Co z tego, że teraz powierzchnia lodu wydaje się być duża? Głównie za sprawą lodu na Morzu Labradorskim. Skoro topić zaczyna się obszar lodu, gdzie jego miąższość jest wysoka, to można spokojnie stwierdzić, że w tym roku może (choć nie jest to stuprocentowe) powtórzyć się sytuacja z 2012 roku. 

Po rosyjskiej stronie jest nieco lepiej, gdyż pokrywa lodowa na razie się nie topi. Mimo to na Syberii jest ciepło. W Błagowieszczeńsku nad Amurem kwiecień był rekordowo ciepłym miesiącem. Średnia temperatura wyniosła tam 8,9oC, to o 2oC więcej niż w ostatnim rekordowo ciepłym kwietniu w 1975 roku. 30 kwietnia temperatura w Błagowieszczeńsku wzrosła do 31,4oC. Wzrost globalnej temperatury z powodu wysokiej koncentracji CO2 będzie owocować kolejnymi rekordami ciepła na całym świecie.


Zobacz także:
  • Sytuacja termiczna w Arktyce - nieprzerwane ciepło, czwartek, 17 kwietnia 2014 Arktyka praktycznie przez cały czas, pomijając lato 2013, pozostaje regionem o podwyższonych temperaturach. Wykres po lewej pokazuje średnią temperaturę na dość niewielkim obszarze wokół bieguna północnego w 2014 roku. Niemal cały czas temperatura jest tam podwyższona. Fakt, że mogą co jakiś czas występować dni, kiedy temperatura spada, to na tle kilku lat i kilkudziesięciu ostatnich lat w Arktyce jest cieplej niż być powinno...